Ustaw\u0105 z dnia 15.05.2015 r. \u2013 Prawo restrukturyzacyjne[1]<\/a> (dalej: \u201ePrRestr\u201d), obok znacz\u0105cych zmian procedury upad\u0142o\u015bciowej oraz wprowadzenia nowych tryb\u00f3w post\u0119powa\u0144 restrukturyzacyjnych, ustawodawca dokona\u0142 r\u00f3wnie\u017c istotnej rekonstrukcji odpowiedzialno\u015bci za niez\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci uregulowanej w art. 21 ustawy \u2013 Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze[2]<\/a> (dalej: \u201ePU\u201d). W ramach przedmiotowej rekonstrukcji, kt\u00f3ra w gruncie rzeczy upodabnia odpowiedzialno\u015b\u0107 przewidzian\u0105 w art. 21 PU do odpowiedzialno\u015bci cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du sp. z o.o. przewidzianej przez art. 299 Kodeksu sp\u00f3\u0142ek handlowych[3]<\/a> (dalej: \u201eKSH\u201d), dokonano m.in. zmiany tre\u015bci ust. 2 art. 21 PU, reguluj\u0105cego zakres podmiotowy przewidzianej w nim odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n Wprowadzona zmiana spowodowa\u0142a pojawienie si\u0119 licznych opinii i komentarzy wskazuj\u0105cych, i\u017c od 01.01.2016 r. prokurent b\u0119dzie ponosi\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 cywiln\u0105 za niez\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci na r\u00f3wni z cz\u0142onkami zarz\u0105du oraz innymi osobami zobowi\u0105zanymi do jego zg\u0142oszenia<\/strong>[4]<\/a>.<\/p>\n Nowa wyk\u0142adnia art. 21 ust. 2 PU, kt\u00f3ra ukszta\u0142tuje si\u0119 w wyniku nowelizacji dokonanej przez PrRestr, niesie za sob\u0105 niezwyk\u0142\u0105 donios\u0142o\u015b\u0107 praktyczn\u0105 oraz teoretyczn\u0105. Je\u017celi bowiem w rzeczywisto\u015bci, tak jak wskazuj\u0105 na to pojawiaj\u0105ce si\u0119 opinie praktyk\u00f3w, przyjmie ona kierunek obci\u0105\u017caj\u0105cy prokurent\u00f3w obowi\u0105zkiem zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci<\/strong>, to stanowi\u0107 to b\u0119dzie istotne, odst\u0119pstwo od stanowiska reprezentowanego dotychczas przez znacz\u0105c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 doktryny oraz orzecznictwo, w tym S\u0105du Najwy\u017cszego, zgodnie z kt\u00f3rym prokurent nie jest zobowi\u0105zany do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, a co za tym idzie nie ponosi on zwi\u0105zanej z tym odpowiedzialno\u015bci cywilnoprawnej[5]<\/a>.<\/p>\n Praktyczna donios\u0142o\u015b\u0107 nowelizacji art. 21 ust. 2 PU, zwi\u0105zana jest r\u00f3wnie\u017c z niezwykle silnie zakorzenionym w \u015bwiadomo\u015bci menad\u017cer\u00f3w sp\u00f3\u0142ek kapita\u0142owych, prze\u015bwiadczeniem o braku ponoszenia przez prokurenta odpowiedzialno\u015bci za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki \u2013 mocodawcy. Ponadto, powy\u017cszy pogl\u0105d budzi r\u00f3wnie\u017c kontrowersje z uwagi na ograniczone uprawnienia prokurenta w zakresie monitorowania sytuacji finansowej sp\u00f3\u0142ki \u2013 mocodawcy. Prokurenci, w przeciwie\u0144stwie do cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du lub likwidator\u00f3w sp\u00f3\u0142ki nie posiadaj\u0105 bowiem ustawowo okre\u015blonego zakresu kompetencji w prowadzeniu spraw sp\u00f3\u0142ki<\/strong>, przez co z obiektywnych wzgl\u0119d\u00f3w mog\u0105 nie by\u0107 w stanie wywi\u0105za\u0107 si\u0119 z obowi\u0105zku okre\u015blonego w art. 21 PU.<\/p>\n Zwa\u017cywszy na powy\u017csze, uzasadnionym jest przeprowadzenie analizy nowelizacji art. 21 ust. 2 PU, w celu odpowiedzi na pytanie: czy w rzeczywisto\u015bci od 01.01.2016 r. prokurenci b\u0119d\u0105 ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki \u2013 mocodawcy,<\/strong> w przypadku nie z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci w stosownym terminie.<\/p>\n W ramach nowelizacji PU wprowadzonej przez PrRestr, ustawodawca, obok art. 21 ust. 2 PU, dokona\u0142 r\u00f3wnie\u017c analogicznej zmiany tre\u015bci art. 20 ust. 2 pkt 2 PU, okre\u015blaj\u0105cego zakres podmiotowy os\u00f3b uprawnionych do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci w stosunku do os\u00f3b prawnych oraz tzw. u\u0142omnych os\u00f3b prawnych.<\/p>\n Tre\u015b\u0107 obu przepis\u00f3w, w brzemieniu obowi\u0105zuj\u0105cym jeszcze do 31.12.2015 r., jako osoby uprawnione i zarazem zobowi\u0105zane do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci wskazuje ka\u017cdego, kto ma prawo je reprezentowa\u0107 sam lub \u0142\u0105cznie z innymi osobami. Natomiast od 01.01.2016 r., zgodnie ze znowelizowan\u0105 tre\u015bci\u0105 art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU, do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci w stosunku do os\u00f3b prawnych oraz tzw. u\u0142omnych os\u00f3b prawnych uprawnionym i zobowi\u0105zanym b\u0119dzie ka\u017cdy \u2013 kto na podstawie ustawy, umowy sp\u00f3\u0142ki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub \u0142\u0105cznie z innymi osobami<\/em>.<\/p>\n Zasadniczo wi\u0119c zmiana tre\u015bci obu przepis\u00f3w polega na dodaniu sformu\u0142owania \u201ena podstawie ustawy, umowy sp\u00f3\u0142ki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika\u201d<\/em>. W uzasadnieniu do projektu ustawy \u2013 Prawo restrukturyzacyjne ustawodawca wskaza\u0142, i\u017c zmiana art. 20 ust. 2 pkt 2 p.u.n. ma na celu jednoznaczne wyeliminowanie w\u0105tpliwo\u015bci co do uprawnienia do sk\u0142adania wniosku przez prokurent\u00f3w.<\/b> Co prawda, zgodnie z dominuj\u0105cym w literaturze pogl\u0105dem, prokurent nie jest legitymowany do z\u0142o\u017cenia wniosku, aczkolwiek problem ten nie jest postrzegany jednolicie. Pewno\u015b\u0107 prawa wymaga, aby eliminowa\u0107 z ustawy przepisy niejednoznaczne i budz\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci. Odpowiednia zmiana zosta\u0142a wprowadzona w art. 21 ust. 2 p.u.n.<\/em>[6]<\/sup><\/sup><\/a>.<\/p>\n Niestety, zacytowany powy\u017cej fragment uzasadnienia nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygni\u0119cie czy intencj\u0105 ustawodawcy by\u0142o wyeliminowanie istniej\u0105cych dotychczas w\u0105tpliwo\u015bci poprzez przyznanie prokurentom uprawnienia do wyst\u0105pienia z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, co z uwagi na u\u017cycie przez ustawodawc\u0119 tych samych poj\u0119\u0107 zar\u00f3wno w art. 20 ust. 2 pkt 2 jak i w art. 21 ust. 2 PU wi\u0105za\u0142oby si\u0119 r\u00f3wnie\u017c z obci\u0105\u017ceniem prokurent\u00f3w obowi\u0105zkiem z\u0142o\u017cenia przedmiotowego wniosku, czy te\u017c intencj\u0105 ustawodawcy by\u0142o przypiecz\u0119towanie dominuj\u0105cego w doktrynie stanowiska odmawiaj\u0105cego prokurentom przedmiotowego uprawnienia. W celu odpowiedzi na to pytanie konieczna b\u0119dzie wi\u0119c analiza znowelizowanej tre\u015bci art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU.<\/p>\n Przed przyst\u0105pieniem do analizy zmian dokonanych przez ustawodawc\u0119 w tre\u015bci art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU, w pierwszej kolejno\u015bci nale\u017cy przyjrze\u0107 si\u0119 istocie sporu co do uprawnienia prokurenta do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry jak sam ustawodawca wskazuje, by\u0142 przyczyn\u0105 wprowadzenia zmian w\/w przepis\u00f3w<\/strong>. I tak, analiza pogl\u0105d\u00f3w doktryny oraz orzecznictwa dot. uprawnienia prokurenta do wyst\u0105pienia z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci pozwala na stwierdzenie, i\u017c g\u0142\u00f3wn\u0105 o\u015b sporu stanowi\u0105 nast\u0119puj\u0105ce dwie kwestie.<\/p>\n Pierwsza, zasadnicza kwestia, dotyczy zakresu umocowania prokurenta. Zgodnie bowiem z art. 109(1) \u00a7 1 KC, prokura obejmuje umocowanie do czynno\u015bci s\u0105dowych i pozas\u0105dowych, jakie s\u0105 zwi\u0105zane z prowadzeniem przedsi\u0119biorstwa<\/b>. Na gruncie tego przepisu w doktrynie funkcjonuj\u0105 sprzeczne pogl\u0105dy co do tego, czy czynno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jest z\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci stanowi czynno\u015b\u0107 zwi\u0105zan\u0105 z prowadzeniem przedsi\u0119biorstwa, a wi\u0119c mieszcz\u0105c\u0105 si\u0119 w zakresie umocowania prokurenta.<\/p>\n W doktrynie zdecydowanie dominuje jednak pogl\u0105d, wyra\u017cany ju\u017c przez pierwszych komentator\u00f3w KH oraz RozpPrUp, zgodnie z kt\u00f3rym z\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, jako \u017ce zasadniczo prowadzi do zaprzestania prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej przez sp\u00f3\u0142k\u0119 \u2013 mocodawc\u0119 prokurenta, a nast\u0119pnie do jej likwidacji, nie stanowi czynno\u015bci zwi\u0105zanej z prowadzeniem przedsi\u0119biorstwa w rozumieniu art. 109(1) \u00a7 1 KC, a wi\u0119c nie mie\u015bci si\u0119 w zakresie umocowania prokurenta[7]<\/a>. Przyj\u0119cie, i\u017c prokurent nie posiada uprawnienia do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, prowadzi naturalnie do konkluzji, i\u017c nie jest on obci\u0105\u017cony obowi\u0105zkiem z\u0142o\u017cenia takiego wniosku.<\/p>\n Mimo, i\u017c powy\u017csze stanowisko dominuje w literaturze, w doktrynie oraz w orzecznictwie reprezentowany jest r\u00f3wnie\u017c odmienny pogl\u0105d, kt\u00f3rego zwolennicy wskazuj\u0105, i\u017c z\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci mie\u015bci si\u0119 w zakresie umocowania prokurenta<\/strong>[8]<\/a>. W ich ocenie, przemawia za tym m.in. fakt, i\u017c z\u0142o\u017cenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci nie zosta\u0142o wprost zakwalifikowane do grupy czynno\u015bci, jakich prokurent nie mo\u017ce wykona\u0107, tak jak zosta\u0142o to uczynione np. w przypadku zbycia przedsi\u0119biorstwa lub nieruchomo\u015bci (art. 109(3) KC). Ponadto, zwolennicy tego stanowiska, wskazuj\u0105, i\u017c post\u0119powanie upad\u0142o\u015bciowe nie zawsze zmierza do ustania bytu prawnego przedsi\u0119biorcy[9]<\/a>. Tak jest w szczeg\u00f3lno\u015bci w przypadku wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 zawarcia uk\u0142adu, kt\u00f3rego celem jest rzecz jasna restrukturyzacja przedsi\u0119biorcy, a nie jego likwidacja.<\/p>\n Druga kwestia, dotyczy interpretacji poj\u0119cia reprezentacji u\u017cytego w art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU. Na tym gruncie pojawia si\u0119 pytanie czy przez osoby uprawnione do reprezentacji w rozumieniu powy\u017cszych przepis\u00f3w, nale\u017cy rozumie\u0107 wy\u0142\u0105cznie osoby, kt\u00f3rych umocowanie do reprezentacji wynika z powo\u0142ania w sk\u0142ad organu, tzn. oparte jest na mandacie, czy te\u017c osoby, kt\u00f3rych umocowanie wynika z czynno\u015bci prawnej, jak to jest w przypadku prokurent\u00f3w.<\/p>\n Przeciwnicy przyznania prokurentom uprawnienia do wyst\u0105pienia z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci wskazuj\u0105 bowiem, i\u017c za osoby uprawnione do reprezentowania w rozumieniu art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz 21 ust. 2 PU mog\u0105 zosta\u0107 uznane wy\u0142\u0105cznie osoby b\u0119d\u0105ce piastunami organu osoby prawnej lub tzw. u\u0142omnej osoby prawnej<\/strong>, kt\u00f3rych umocowanie do reprezentowania wynika z mandatu[10]<\/a>, co w konsekwencji, prowadzi do wykluczenia z tego kr\u0119gu prokurent\u00f3w.<\/p>\n Za pewn\u0105 pr\u00f3b\u0119 rozstrzygni\u0119cia powy\u017cszego sporu stanowi\u0142o postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 15.03.2013 r.[11]<\/a>, w kt\u00f3rym S\u0105d stwierdzi\u0142, i\u017c prokurent sp\u00f3\u0142ki jawnej jest uprawniony, a nie zobowi\u0105zany do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci sp\u00f3\u0142ki. <\/em>Przedmiotowe postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego, w zakresie swego uzasadnienia, spotka\u0142o si\u0119 jednak ze s\u0142uszn\u0105 krytyk\u0105 w literaturze[12]<\/a>. S\u0105d Najwy\u017cszy nie przedstawi\u0142 bowiem \u017cadnych argument\u00f3w popieraj\u0105cych przyj\u0119te stanowisko, w tym w szczeg\u00f3lno\u015bci nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 on w \u017caden spos\u00f3b do kwestii czy w zakresie umocowania prokurenta mie\u015bci si\u0119 kompetencja do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci<\/strong>.<\/p>\n W rezultacie, przynajmniej na p\u0142aszczy\u017anie teoretycznej, istniej\u0105ce w\u0105tpliwo\u015bci co do uprawnienia i obowi\u0105zku prokurenta do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci nie zosta\u0142y wyeliminowane.<\/p>\n W tym miejscu, warto jednak wyra\u017anie zaznaczy\u0107, i\u017c nakre\u015blony powy\u017cej sp\u00f3r dotyczy przede wszystkim uprawnienia prokurenta<\/strong> do wyst\u0105pienia z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci. Nawet bowiem zwolennicy pogl\u0105du przyznaj\u0105cego prokurentom uprawnienie do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, zasadniczo stoj\u0105 na stanowisku, i\u017c prokurent nie jest zobowi\u0105zany do zg\u0142oszenia przedmiotowego wniosku[13]<\/a>. Czynno\u015b\u0107 z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci mie\u015bci si\u0119 bowiem, w ich ocenie, w zakresie uprawnie\u0144 prokurenta, a nie jego obowi\u0105zk\u00f3w[14]<\/a>.<\/p>\n Jak wskazano na wst\u0119pie niniejszego artyku\u0142u, zmiana tre\u015bci art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU dokonana przez PrRestr, zasadniczo polega na dodaniu do dotychczasowego brzemienia obu przepis\u00f3w sformu\u0142owania \u201ena podstawie ustawy, umowy sp\u00f3\u0142ki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika\u201d<\/em>. Sformu\u0142owanie to na potrzeby dalszej analizy, maj\u0105cej na celu ustalenie czy nowa tre\u015b\u0107 przepis\u00f3w w rzeczywisto\u015bci eliminuje przedstawione powy\u017cej w\u0105tpliwo\u015bci co do uprawnienia oraz obowi\u0105zku prokurenta do wyst\u0105pienia z wnioskiem upad\u0142o\u015bciowym, rozpatrywane b\u0119dzie w dw\u00f3ch cz\u0119\u015bciach, tj. w pierwszej: \u201ena podstawie ustawy, umowy sp\u00f3\u0142ki lub statutu<\/em>\u201d oraz w drugiej: \u201ema prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika<\/em>\u201d.<\/p>\n Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 sformu\u0142owania precyzuje \u017ar\u00f3d\u0142o, z kt\u00f3rego powinno wynika\u0107 uprawnienie adresata normy zawartej w art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU, do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika i do jego reprezentowania. W przypadku prokurenta, w doktrynie nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci, i\u017c bezpo\u015bredni\u0105 podstaw\u0105 do dzia\u0142ania prokurenta w imieniu i na rzecz mocodawcy jest jednostronne o\u015bwiadczenie woli mocodawcy[15]<\/a>, tj. czynno\u015b\u0107 prawna o charakterze upowa\u017cniaj\u0105cym, <\/b>nie za\u015b ustawa, umowa lub statut sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n Niemniej jednak zakres umocowania prokurenta, w tym jego uprawnienie do reprezentowania mocodawcy, jest \u015bci\u015ble okre\u015blony przez ustaw\u0119 i nie mo\u017ce zosta\u0107 ograniczony ze skutkiem wobec os\u00f3b trzecich. Mo\u017cliwe jest wi\u0119c przyj\u0119cie, i\u017c pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 sformu\u0142owania wskazuje nie tyle na bezpo\u015brednie \u017ar\u00f3d\u0142o umocowania danej osoby do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika i do jego reprezentowania, co na podstaw\u0119 okre\u015blaj\u0105c\u0105 zakres tego\u017c umocowania (kompetencji). Jak bowiem wskazano powy\u017cej, mimo i\u017c \u017ar\u00f3d\u0142em umocowania prokurenta jest czynno\u015b\u0107 prawna mocodawcy, to zakres umocowania prokurenta jest \u015bci\u015ble okre\u015blony przez ustaw\u0119.<\/p>\n W tym kontek\u015bcie mo\u017cna wi\u0119c przyj\u0105\u0107, i\u017c podstaw\u0105 prokurenta do reprezentowania mocodawcy jest ustawa, a \u015bci\u015blej rzecz m\u00f3wi\u0105c art. 109(1) \u00a7 1 KC.<\/strong> Dodanie przedmiotowego sformu\u0142owania do dotychczasowej tre\u015bci art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU mo\u017ce by\u0107 interpretowane jako pr\u00f3ba zanegowania przez ustawodawc\u0119 jednego z argument\u00f3w podnoszonych przez przeciwnik\u00f3w przyznania prokurentom uprawnienia (a zarazem i obci\u0105\u017cenia ich obowi\u0105zkiem) zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, zgodnie z kt\u00f3rym poprzez osoby uprawnione do reprezentacji w rozumieniu art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU nale\u017cy rozumie\u0107 wy\u0142\u0105cznie osoby, kt\u00f3rych umocowanie do reprezentacji wynika z powo\u0142ania w sk\u0142ad organu, a wiec jest oparte na mandacie.<\/p>\n Analiza drugiej cz\u0119\u015bci sformu\u0142owania r\u00f3wnie\u017c nie daje jednoznacznych rezultat\u00f3w. Z tre\u015bci art. 109(1) \u00a7 1 KC wynika, i\u017c prokura stanowi rodzaj pe\u0142nomocnictwa, kt\u00f3rego jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych cech charakterystycznych, jest niezwykle szeroki, \u015bci\u015ble okre\u015blony przez ustaw\u0119, zakres umocowania, obejmuj\u0105cy czynno\u015bci s\u0105dowe i pozas\u0105dowe<\/strong>. A. Kopaczy\u0144ska \u2013 Pieczniak wskazuje, \u017ce prokurent jako pe\u0142nomocnik sk\u0142ada w\u0142asne o\u015bwiadczenie woli, ale dzia\u0142a w imieniu i z bezpo\u015brednim skutkiem prawnym dla mocodawcy. Prokurent nale\u017cy wi\u0119c do grona os\u00f3b reprezentuj\u0105cych przedsi\u0119biorc\u0119.<\/p>\n Jednocze\u015bnie prokurent nie nale\u017cy do grupy os\u00f3b zarz\u0105dzaj\u0105cych przedsi\u0119biorc\u0105, czy prowadz\u0105cych jego sprawy. Istota prokury jako rodzaju pe\u0142nomocnictwa wyra\u017ca si\u0119 bowiem w umocowaniu do sk\u0142adania o\u015bwiadcze\u0144 woli w cudzym imieniu ze skutkiem na zewn\u0105trz, tj. wobec os\u00f3b trzecich, nie obejmuje natomiast upowa\u017cnienia do podejmowania decyzji w stosunkach wewn\u0119trznych przedsi\u0119biorcy[16]<\/a>. Nie zmienia to jednak faktu, i\u017c prokurenci cz\u0119sto faktycznie, lub na podstawie stosunku podstawowego \u0142\u0105cz\u0105cego ich z sp\u00f3\u0142ka \u2013 mocodawc\u0105, zajmuj\u0105 si\u0119 prowadzeniem jej spraw.<\/p>\n W zwi\u0105zku z powy\u017cszym, dodanie przez ustawodawc\u0119 do dotychczasowego brzmienia art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU drugiej cz\u0119\u015bci sformu\u0142owania w brzmieniu \u201ema prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika<\/em>\u201d, nie eliminuje w\u0105tpliwo\u015bci co do legitymacji (a zarazem i obowi\u0105zku) prokurenta do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci. Wr\u0119cz przeciwnie, ta cz\u0119\u015b\u0107 sformu\u0142owania sk\u0142ania raczej do przyj\u0119cia, i\u017c intencj\u0105 ustawodawcy by\u0142o pozbawienie prokurenta uprawnienia, a co za tym idzie r\u00f3wnie\u017c i obowi\u0105zku, do wniesienia wniosku upad\u0142o\u015bciowego.<\/p>\n W tym miejscu, nale\u017cy bowiem zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na u\u017cyty w sformu\u0142owaniu \u201ema prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika i do jego reprezentowania\u201d <\/em>funktor \u201ei\u201d jednoznacznie wskazuj\u0105cy na koniunkcj\u0119 pomi\u0119dzy uprawnieniem do prowadzenia spraw a uprawnieniem do reprezentowania d\u0142u\u017cnika. Z powy\u017cszego wynika wi\u0119c, i\u017c uprawnionymi oraz zobowi\u0105zanymi do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci s\u0105 tylko takie osoby, kt\u00f3re s\u0105 uprawnione \u0142\u0105cznie do prowadzenia spraw i reprezentowania d\u0142u\u017cnika. Zwa\u017cywszy za\u015b, i\u017c z ustawowego zakresu umocowania prokury nie wynika uprawnienie do prowadzenia spraw mocodawcy<\/strong>, nale\u017cy stwierdzi\u0107, i\u017c zgodnie z nowym brzmieniem art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust 2 PU, prokurent nie b\u0119dzie nale\u017ca\u0142 do kr\u0119gu os\u00f3b uprawnionych i zobowi\u0105zanych do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci.<\/p>\n Warto w tym miejscu zaznaczy\u0107, i\u017c powi\u0105zanie przede wszystkim obowi\u0105zku zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci z uprawnieniem danej osoby do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika, a nie wy\u0142\u0105cznie jej reprezentowania, nawi\u0105zuje do przedwojennego rozumienia obowi\u0105zku zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, kt\u00f3ry wynika\u0142 w\u0142a\u015bnie z uprawnienia danej osoby do zajmowania si\u0119 sprawami d\u0142u\u017cnika. Tylko bowiem taka osoba mo\u017ce posiada\u0107 informacj\u0119 na temat stanu spraw i finans\u00f3w d\u0142u\u017cnika, przez co jest w stanie efektywnie i rzeczywi\u015bcie wywi\u0105za\u0107 si\u0119 z obowi\u0105zku terminowego zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci[17]<\/a>.<\/p>\n Pewne w\u0105tpliwo\u015bci mog\u0105 powsta\u0107 w sytuacji, gdy uprawnienie prokurenta do prowadzenia spraw sp\u00f3\u0142ki \u2013 mocodawcy wynika z stosunku podstawowego \u0142\u0105cz\u0105cego prokurenta z mocodawc\u0105 (np. umowy o prac\u0119 lub kontraktu menad\u017cerskiego). I w tym wypadku odpowied\u017a musi by\u0107 jednak negatywna, a wynika to z pierwszej cz\u0119\u015bci sformu\u0142owania, kt\u00f3ra precyzuje, \u017ce prawo do prowadzenia spraw d\u0142u\u017cnika i jego reprezentacji musi wynika\u0107 z ustawy, umowy lub statutu sp\u00f3\u0142ki. Jedynie wi\u0119c prokurenci sp\u00f3\u0142ek, kt\u00f3rych umowa lub statut wprost przewiduj\u0105 uprawnienie prokurent\u00f3w do prowadzenia ich spraw, s\u0105 nara\u017ceni na ponoszenie odpowiedzialno\u015bci za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki \u2013 mocodawcy na podstawie art. 21 PU.<\/p>\n Nie wchodz\u0105c w tym miejscu w rozwa\u017cania na temat dopuszczalno\u015bci uregulowania uprawnienia prokurenta do prowadzenia spraw sp\u00f3\u0142ki \u2013 mocodawcy w umowie lub statucie sp\u00f3\u0142ki, nale\u017cy jedynie wskaza\u0107, i\u017c tego rodzaju sytuacje s\u0105 niespotykane w praktyce.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c, nale\u017cy wskaza\u0107, i\u017c z przeprowadzonej analizy wynika odmienny wniosek, ni\u017c reprezentowany w przytoczonych na wst\u0119pie opiniach praktyk\u00f3w. Nowelizacja art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU nie pozwala bowiem na jednoznaczne przyj\u0119cie, i\u017c od 01.01.2016 r. prokurenci b\u0119d\u0105 ponosi\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za niezg\u0142oszenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci na r\u00f3wni z cz\u0142onkami zarz\u0105du sp\u00f3\u0142ek kapita\u0142owych<\/strong>, w re\u017cimie analogicznym to przewidywanego dotychczas przez art. 299 KSH.<\/p>\n Nowelizacja dokonana przez PrRestr zdaje si\u0119 raczej umacnia\u0107 dotychczasow\u0105 wyk\u0142adni\u0119 art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 prokurent nie jest uprawniony, a wi\u0119c i tym bardziej zobowi\u0105zany do wyst\u0105pienia z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci. Zmiany wprowadzone przez ustawodawc\u0119 do powy\u017cszych przepis\u00f3w nie tylko bowiem nie spowodowa\u0142y dezaktualizacji argument\u00f3w podnoszonych przez przeciwnik\u00f3w przyznania prokurentowi uprawnienia do wyst\u0105pienia z wnioskiem o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, ale i dostarczy\u0142y nowych argument\u00f3w przemawiaj\u0105cych za odmow\u0105 przyznania mu przedmiotowego uprawnienia.<\/p>\n [1]<\/a> Ustawa z dnia 15.05.2015 r. \u2013 Prawo Restrukturyzacyjne (Dz.U. 2015, poz. 978).<\/p>\n [2]<\/a> Ustawa z dnia 28.02.2003 r. \u2013 Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze (Dz.U. 2015, poz. 233). Od 01.01.2016 r. ustawa b\u0119dzie nosi\u0107 nazw\u0119 \u201ePrawo upad\u0142o\u015bciowe\u201d.<\/p>\n [3]<\/a> Ustawa z dnia 15.09.2000 r. \u2013 Kodeks sp\u00f3\u0142ek handlowych (Dz.U. 2000 nr 94, poz. 1037 z p\u00f3\u017an. zm.).<\/p>\n [4]<\/a> Spo\u015br\u00f3d licznych opinii i komentarzy na ten temat nale\u017cy wskaza\u0107 m.in.: R. Uhl, Prawo restrukturyzacyjne niebezpieczne dla prokurent\u00f3w: B\u0119d\u0105 p\u0142aci\u0107 za szkody wierzycieli<\/em>, Dziennik Gazeta Prawna, wydanie elektroniczne z dnia 09.06.2015 r., http:\/\/prawo.gazetaprawna.pl\/artykuly\/876030,prawo-restrukturyzacyjne-niebezpieczne-dla-prokurentow-beda-placic-za-szkody-wierzycieli.html<\/a>, 19.10.2015 r.; por. r\u00f3wnie\u017c S. Lisiecki, Prokurenci b\u0119d\u0105 odpowiada\u0107 za d\u0142ugi sp\u00f3\u0142ek<\/em>, http:\/\/www.propertynews.pl\/prawo\/prokurenci-beda-odpowiadac-za-dlugi-spolek,37094.html<\/a>, 19.10.2015 r.; Nowe zasady odpowiedzialno\u015bci prokurenta za zobowi\u0105zania sp\u00f3\u0142ki<\/em>, http:\/\/www.paluckiszkutnik.pl\/pl\/publikacje\/nowe-zasady-odpowiedzialnosci-prokurenta-za-zobowiazania-spolki\/#<\/a>, 19.10.2015 r.; Prokurent odpowie za d\u0142ugi sp\u00f3\u0142ki<\/em>, http:\/\/rm-law.pl\/prokurent-odpowie-za-dlugi-spolki\/<\/a>, 19.10.2015 r.; J. Osipiuk, Od 1 stycznia 2016 r. prokurent odpowiedzialny za niezg\u0142oszenie wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci<\/em>, http:\/\/blog.e-prawnik.pl\/od-1-stycznia-2016-r-prokurent-odpowiedzialny-za-niezgloszenie-wniosku-o-ogloszeniu-upadlosci.html<\/a>, 19.10.2015 r.<\/p>\n [5]<\/a> Przedstawione stanowisko jest reprezentowane przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 doktryny, pocz\u0105wszy od komentator\u00f3w Rozporz\u0105dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 24.10.1934 r. \u2013 Prawo upad\u0142o\u015bciowe (Dz. U. z 1991 r., nr 118 poz. 512 z p\u00f3\u017an. zm.), dalej jako: \u201eRozpPrUp\u201d, oraz Rozporz\u0105dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27.06.1934 r. \u2013 Kodeks handlowy (Dz.U. 1934, nr 57, poz. 502 z p\u00f3\u017an. zm.), dalej jako: \u201eKH\u201d, por. m.in. M. Allerhand, Kodeks handlowy. Komentarz<\/em>, Bielsko-Bia\u0142a 1999, s. 78; J. Szwaja [w:] S. So\u0142tysi\u0144ski, A. Szajkowski, J. Szwaja, Kodeks handlowy. Komentarz. Tom I<\/em>. Wyd. 2, Warszawa 1997, s. 515; T. Siemi\u0105tkowski, Prokura w sp\u00f3\u0142kach prawa handlowego<\/em>, Warszawa 1999, s. 105-106; K. Piasecki, Prawo upad\u0142o\u015bciowe. Prawo o post\u0119powaniu uk\u0142adowym. Komentarz<\/em>, Bydgoszcz \u2013 Warszawa 1999, s. 114. Przy czym zaznaczy\u0107 nale\u017cy, i\u017c brak obowi\u0105zku zg\u0142oszenia przez prokurenta wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci, wynika z reprezentowanego przez wy\u017cej przytoczonych autor\u00f3w stanowiska, zgodnie z kt\u00f3rym prokurent nie jest uprawniony do zg\u0142oszenia przedmiotowego wniosku. W zakresie stanowiska przyjmowanego przez komentator\u00f3w na gruncie przepis\u00f3w dot. prokury zawartych w ustawie z dnia 13 kwietnia 1964 r. \u2013 Kodeks cywilny (Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z p\u00f3\u017an. zm.), dalej jako: \u201eKC\u201d, oraz na gruncie PU (w brzmieniu obowi\u0105zuj\u0105cym do 31.12.2015 r.), por. K. Kopczy\u0144ska \u2013 Pieczniak [w:] A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I, Cz\u0119\u015b\u0107 og\u00f3lna<\/em>, Warszawa 2009, s. 614; P. Zimmerman, Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze. Komentarz<\/em>, Warszawa 2015, s. 51; A. \u015awiderek [w:] D. Zienkiewicz (red.), Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze. Komentarz<\/em>, Warszawa 2004, s. 53-54; Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego \u2013 Izby Cywilnej z dnia 15.03.2013 r., V CSK 177\/12, Legalis nr 610314.<\/p>\n [6]<\/a> Uzasadnienie do projektu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. \u2013 Prawo restrukturyzacyjne \u2013 druk sejmowy Sejmu VII kadencji nr 284, str. 67 \u2013 68 uzasadnienia.<\/p>\n [7]<\/a> Por. m.in. powo\u0142ywanych ju\u017c M. Allerhand, Kodeks handlowy\u2026<\/em>., s. 78. J. Szwaja [w:] S. So\u0142tysi\u0144ski, A. Szajkowski, J. Szwaja, op. cit., s. <\/em>515; T. Siemi\u0105tkowski, op. cit<\/em>., s. 105-106; K. Piasecki, op. cit<\/em>., s. 114; K. Kopczy\u0144ska \u2013 Pieczniak, op. cit<\/em>., s. 614; Z. Kuniewicz, Uprawnienie do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci sp\u00f3\u0142ki. Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego \u2013 Izba Cywilna z dnia 15 marca 2013 r. (V CSK 177\/12)<\/em>, PUG 10\/2014, s. 44.<\/p>\n [8]<\/a> Por. B. D\u0105browski, M. \u0141\u0119czy\u0144ska, Uprawnienie prokurenta do z\u0142o\u017cenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci<\/em>, PPH 2\/2010, s. 41-42.<\/p>\n [9]<\/a> Ibidem.<\/em><\/p>\n [10]<\/a> Por. S. Ociessa [w:] A. Witosz, A. J. Witosz (red.), Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze. Komentarz<\/em>, Warszawa 2014, s. 131.<\/p>\n [11]<\/a> Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 15 marca 2013 r., V CSK 177\/12, Legalis numer 610314.<\/p>\n [12]<\/a> Por. Z. Kuniewicz, op. cit.<\/em><\/p>\n [13]<\/a> Pogl\u0105d przeciwny, zgodnie z kt\u00f3rym prokurent jest nie tylko uprawniony, ale i zobowi\u0105zany do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci reprezentuje A. W. Wi\u015bniewski, Prawo o sp\u00f3\u0142kach. Podr\u0119cznik praktyczny. Tom 2. Uzupe\u0142nienie do tomu 1 sp\u00f3\u0142ka z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105<\/em>, Warszawa 1991, s. 186; oraz A. Karolak, Prawo upad\u0142o\u015bciowe i naprawcze jako podstawa dochodzenia roszcze\u0144 przez wierzycieli<\/em>, Glosa 3\/2006, s. 31-32.<\/p>\n [14]<\/a> P. Zimmerman, op. cit.<\/em>, s. 51.<\/p>\n [15]<\/a> K. Kopaczy\u0144ska \u2013 Pieczniak [w:] A. Kidyba (red.), op. cit., <\/em>s. 604.<\/p>\n [16]<\/a> K. Kopaczy\u0144ska \u2013 Pieczniak [w:] A. Kidyba (red.), op. cit.,<\/em> s. 604.<\/p>\nPraktyczna oraz teoretyczna donios\u0142o\u015b\u0107 nowelizacji<\/h3>\n
Nowelizacja art. 20 ust. 2 pkt 2 oraz art. 21 ust. 2 PU<\/h3>\n
Istota sporu dot. uprawnienia prokurenta do zg\u0142oszenia wniosku o og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci<\/h2>\n
Analiza nowelizacji<\/h3>\n
Podsumowanie<\/h3>\n